Ο θυμός αποτελεί ένα από τα πιο ενδιαφέροντα συναισθήματα. Μοιάζει αρκετά με ένα ηφαίστειο αν είχαμε να το παρομοιάσουμε με στοιχείο της φύσης. Το συναίσθημα του θυμού, εάν μείνει αδούλευτο ή τύχει λανθασμένης επεξεργασίας, μπορεί να δημιουργήσει τις απαραίτητες συνθήκες για εμφάνιση κατάθλιψης, ψηλά ποσοστά ατυχημάτων και δυσκολίες στις διαπροσωπικές και ρομαντικές σχέσεις και είναι δυνατόν να επηρεάσει τη σωματική και ψυχική υγεία στο μέλλον.
Όλοι ξέρουμε τι είναι και όλοι το έχουμε βιώσει. Είναι ένα πολύ φυσιολογικό, συνηθισμένο και υγιές ανθρώπινο συναίσθημα. Αλλά όταν ξεπεράσει το όριο και γίνει καταστροφικό μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρά προβλήματα τόσο στο χώρο εργασίας και στο κοινωνικό πλαίσιο όσο και στις διαπροσωπικές σχέσεις αλλά και γενικότερα στην ποιότητα ζωής.
Υπάρχουν δύο βασικές προϋποθέσεις για να βιώσει θυμό ένα άτομο: 1. Με τον εαυτό του (π.χ. να μην πήγε τόσο καλά στις εξετάσεις όσο περίμενε) ή 2. με κάποιο άλλο άτομο ή συνθήκες. Ο θυμός μπορεί δηλαδή να προκληθεί από εσωτερικούς ή εξωτερικούς παράγοντες. Ακόμη και συναισθηματικές δυσκολίες, προσωπικά προβλήματα, αναμνήσεις ή τραυματικές εμπειρίες μπορούν να προκαλέσουν συναισθήματα θυμού.
Επίσης, οι υψηλές, μη ρεαλιστικές και απραγματοποίητες προσδοκίες μπορούν να οδηγήσουν στο θυμό. Μήπως περιμένεις πολλά από τους γύρω και από τον εαυτό σου για μια κατάσταση; Εξέτασε μήπως έχεις υπερβολικές απαιτήσεις και διερεύνησε τους παράγοντες που θα συμβάλουν στην ευτυχία σου.
Επίσης, οι υψηλές, μη ρεαλιστικές και απραγματοποίητες προσδοκίες μπορούν να οδηγήσουν στο θυμό. Μήπως περιμένεις πολλά από τους γύρω και από τον εαυτό σου για μια κατάσταση; Εξέτασε μήπως έχεις υπερβολικές απαιτήσεις και διερεύνησε τους παράγοντες που θα συμβάλουν στην ευτυχία σου.
Διατηρείς το θυμό Περισσότερο απο όσο Χρειάζεται;
Κάποια άτομα διατηρούν το θυμό ή τα συναισθήματα έντονης απογοήτευσης για να τιμωρήσουν το άλλο άτομο ή καταστάσεις ενώ δεν κατανοούν ότι με αυτό τον τρόπο απλά τιμωρούν και πληγώνουν τον εαυτό τους. Η επίλυση μέσω σωστής επικοινωνίας μπορεί να επιφέρει επιθυμητά αποτελέσματα. Ένας τρόπος είναι η ώριμη και ήρεμη αναφορά των γεγονότων όταν περάσουν τα συναισθήματα θυμού που ακολουθούν ένα περιστατικό. Με αυτό τον τρόπο βοηθείται τόσο το ίδιο το άτομο όσο και ο παράγοντας που σχετίζεται με το περιστατικό.
Η διατήρηση του θυμού κάποιες φορές δείχνει και την τάση του ανθρώπου να θυματοποιεί τον εαυτό του και να κοιτάζει τη ζωή του και τον κόσμο με αρνητικό φακό. Αυτό το φαινόμενο είναι αποτέλεσμα του να νιώθει το άτομο αβοήθητο και να διατηρεί για καιρό αισθήματα μνησικακίας.
Η διατήρηση του θυμού κάποιες φορές δείχνει και την τάση του ανθρώπου να θυματοποιεί τον εαυτό του και να κοιτάζει τη ζωή του και τον κόσμο με αρνητικό φακό. Αυτό το φαινόμενο είναι αποτέλεσμα του να νιώθει το άτομο αβοήθητο και να διατηρεί για καιρό αισθήματα μνησικακίας.
Εάν κατανοείς ότι θυμώνεις αρκετά εύκολα και ότι διατηρείς το θυμό σου, τότε ίσως να έχεις πρόβλημα με τη διαχείριση του θυμού. Εάν νιώθεις πως όταν θυμώνεις είσαι «εκτός ελέγχου» και με τρόπο που φοβίζει τους άλλους ίσως να χρειάζεσαι βοήθεια για την εξεύρεση τρόπων διαχείρισης του θυμού.
Κάποια άτομα όντως θυμώνουν πιο εύκολα από άλλα και σε πιο έντονο βαθμό και ο τρόπος που εκφράζουν το θυμό τους δεν είναι πάντα να φωνάζουν ή να πετάνε αντικείμενα. Μπορεί να απομονωθούν κοινωνικά ή να είναι επιρρεπή σε ασθένειες.
Η κατάσταση αυτή συνήθως οφείλεται σε χαμηλή ανεκτικότητα για απογοήτευση ή ενόχληση. Η αιτία για αυτό είναι σε κάποιες περιπτώσεις γενετική ή ψυχολογική. Έχουν γίνει έρευνες που αποδεικνύουν ότι κάποια παιδιά δείχνουν από την ώρα της γέννησης ότι είναι ευέξαπτα και ότι θυμώνουν εύκολα. Όσον αφορά τον ψυχοκοινωνικό παράγοντα, ο θυμός θεωρείται αρνητικό συναίσθημα και έχουμε μάθει ότι δεν πρέπει να το εκφράζουμε. Έτσι, δεν μαθαίνουμε πώς να το χειριζόμαστε. Επίσης, έρευνες έχουν δείξει ότι το οικογενειακό περιβάλλον είναι ένα σημαντικό υπόβαθρο. Αρκετά άτομα που θυμώνουν είτε εύκολα είτε σε υπερβολικό βαθμό προέρχονται από οικογένειες χαοτικές, δυσλειτουργικές και χωρίς ικανότητες για συναισθηματική επικοινωνία.
Κάποια άτομα όντως θυμώνουν πιο εύκολα από άλλα και σε πιο έντονο βαθμό και ο τρόπος που εκφράζουν το θυμό τους δεν είναι πάντα να φωνάζουν ή να πετάνε αντικείμενα. Μπορεί να απομονωθούν κοινωνικά ή να είναι επιρρεπή σε ασθένειες.
Η κατάσταση αυτή συνήθως οφείλεται σε χαμηλή ανεκτικότητα για απογοήτευση ή ενόχληση. Η αιτία για αυτό είναι σε κάποιες περιπτώσεις γενετική ή ψυχολογική. Έχουν γίνει έρευνες που αποδεικνύουν ότι κάποια παιδιά δείχνουν από την ώρα της γέννησης ότι είναι ευέξαπτα και ότι θυμώνουν εύκολα. Όσον αφορά τον ψυχοκοινωνικό παράγοντα, ο θυμός θεωρείται αρνητικό συναίσθημα και έχουμε μάθει ότι δεν πρέπει να το εκφράζουμε. Έτσι, δεν μαθαίνουμε πώς να το χειριζόμαστε. Επίσης, έρευνες έχουν δείξει ότι το οικογενειακό περιβάλλον είναι ένα σημαντικό υπόβαθρο. Αρκετά άτομα που θυμώνουν είτε εύκολα είτε σε υπερβολικό βαθμό προέρχονται από οικογένειες χαοτικές, δυσλειτουργικές και χωρίς ικανότητες για συναισθηματική επικοινωνία.
Οι άνθρωποι χρησιμοποιούν διάφορες μεθόδους για να χειριστούν τα αισθήματα θυμού. Οι τρεις βασικές προσεγγίσεις είναι η έκφραση, η καταπίεση συναισθημάτων και η ηρεμία. Η σωστή έκφραση συναισθημάτων είναι η πιο υγιής τεχνική διαχείρισης του θυμού. Για να το κάνεις αυτό πρέπει να ξεκαθαρίσεις ποιες είναι οι ανάγκες σου και πώς να τις εκπληρώσεις χωρίς να πληγώσεις άλλα άτομα.
Ο θυμός που δεν έχει εκφραστεί μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα όπως παθολογική αντιμετώπιση θυμού ή τη δημιουργία μιας κυνικής και εχθρικής προσωπικότητας. Τα άτομα που υποτιμούν, γελοιοποιούν, είναι κυνικοί με άλλα άτομα και κατακρίνουν καταστάσεις δεν έχουν μάθει πώς να εκφράζουν το θυμό τους σωστά και όπως είναι αναμενόμενο δεν έχουν αρκετές εποικοδομητικές σχέσεις.
Ο θυμός που δεν έχει εκφραστεί μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα όπως παθολογική αντιμετώπιση θυμού ή τη δημιουργία μιας κυνικής και εχθρικής προσωπικότητας. Τα άτομα που υποτιμούν, γελοιοποιούν, είναι κυνικοί με άλλα άτομα και κατακρίνουν καταστάσεις δεν έχουν μάθει πώς να εκφράζουν το θυμό τους σωστά και όπως είναι αναμενόμενο δεν έχουν αρκετές εποικοδομητικές σχέσεις.
Στόχος της διαχείρισης του θυμού είναι να μειώσει τα αρνητικά συναισθήματα και να αποτρέψει τις σωματικές συνέπειες μέσω διαφόρων θεραπευτικών προσεγγίσεων. Ίσως ο πιο αποτελεσματικός τρόπος διαχείρισης του θυμού είναι η αντιμετώπιση της πηγής του θυμού είτε πρόκειται για άλλα άτομα, είτε για τον εαυτό σου αλλά και για καθημερινές καταστάσεις. Η πιο αναποτελεσματική προσέγγιση είναι η καταπίεση των συναισθημάτων θυμού χωρίς την επεξεργασία τους και η αποφυγή της κατάστασης αλλά και των παραγόντων που προκάλεσαν το θυμό. Αυτός ο τρόπος είναι επιζήμιος στις ανθρώπινες σχέσεις αφού η «αποθήκευση» συναισθημάτων θυμού συνήθως οδηγεί σε τιμωρητικές συμπεριφορές.ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΘΥΜΟΥ
1. ΕΞΕΡΕΥΝΗΣΕ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΑ ΠΟΝΟΥ ΚΑΙ ΦΟΒΟΥ
Συνήθως ο θυμός προέρχεται από το φόβο και την αδυναμία ή σαν δευτερεύων συναίσθημα όταν πληγωθούμε και εξωτερικεύεται μέσω του θυμού. Νιώθει το άτομο ότι χάνει τον έλεγχο μιας κατάστασης και ότι απειλούνται οι αξίες και οι στόχοι του. Η αναγνώριση αυτών των συναισθημάτων θα βοηθήσει στην αντίληψη και κατανόηση στους παράγοντες που βρίσκονται πίσω από το θυμό.
2. ΕΠΕΛΕΞΕ ΤΗΝ ΕΥΤΥΧΙΑ ΠΑΡΑ ΤΟΝ ΘΥΜΟ
Η διατήρηση αρνητικών συναισθημάτων οδηγεί σε αυτοκαταστροφικές συνέπειες που συμπεριλαμβάνουν αρνητικές επιπτώσεις στο σώμα και απορροφούν την απόλαυση από ευχάριστες στιγμές. Τα άτομα που από συνήθεια επιλέγουν το θυμό ζουν ζωές που τις χαρακτηρίζει η απογοήτευση και ο θυμός.
3. Time –Out (Διάλειμμα)ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΘΥΜΟΥ ΚΑΙ ΕΝΤΑΣΗΣ
«Παρακολούθησε» τα δικά σου συναισθήματα και αντιδράσεις όταν βρίσκεσαι σε κατάσταση θυμού ή απογοήτευσης. Αν δεις ότι νιώθεις θυμό, άγχος, ένταση, ή ενοχή τότε δώσε στον εαυτό σου time-out. Time-Out σημαίνει να σταματήσουν να συζητούν όλα τα εμπλεκώμενα μέλη (δύο ή περισσότερα) ή να χωρίσουν για αρκετή ώρα για να σκεφτούν λογικά, να ηρεμήσουν και να επανακτήσουν τον έλεγχο. Θα είναι πιο αποτελεσματικό εάν περιοριστεί στο χρονικό όριο του ενός μέχρι πέντε λεπτών. Μπορείς να πεις « Χρειάζομαι λίγη ώρα για να σκεφτώ αυτά που είπαμε. Θα ήθελα να συνεχίσω τη συζήτηση σε λίγο». Εάν το άλλο άτομο δεν σας επιτρέπει να φύγετε, επιμένετε και φύγετε έτσι κι αλλιώς. Μπορείς να ακολουθήσεις και τα βήματα Σωστής Επικοινωνίας και Επίλυσης Διαφορών ώστε να μην προχωρήσει η κατάσταση σε αυτό το σημείο.
4. ΒΡΕΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΥΣ ΤΡΟΠΟΥΣ ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ
Ο θυμός δημιουργεί υψηλά επίπεδα ενέργειας που μπορούν να διαρκέσουν για ώρες ή και περισσότερο. Κατά τη διάρκεια αυτή τείνουμε να ανανεώνουμε το θυμό. Έτσι, εκτός από τις εσωτερικές διαδικασίες διαχείρισης της έντασης του θυμού υπάρχουν και δραστηριότητες που μπορούν να βοηθήσουν όπως το περπάτημα, τρέξιμο, κολύμπι και άλλες δραστηριότητες που συμπεριλαμβάνουν σωματική κίνηση και εξάσκηση.
5. ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΧΑΛΑΡΩΣΗΣ ΚΑΙ ΗΡΕΜΙΑΣ
Απλές τεχνικές όπως οι βαθιές αναπνοές και η ήρεμη σκηνή μπορούν να βοηθήσουν στην επεξεργασία συναισθημάτων του θυμού. (Βλέπε ασκήσεις χαλάρωσης, νοητική κατεύθυνση και προοδευτική χαλάρωση των μυών)
6. ΔΙΕΚΔΙΚΗΤΙΚΟΤΗΤΑ
Αναζήτησε τρόπους επίλυσης προβλημάτων από τους οποίους τα άτομα που εμπλέκονται σε μια κατάσταση έντασης και θυμού να νιώσουν ότι έχουν κερδίσει. Προσπάθησε και δείξε τους ότι προσπαθείς να κατανοήσεις την άποψη και συναισθήματα τους αλλά και τη δική σου θέση. Με αυτό τον τρόπο θα καλύψεις τις ανάγκες σου, θα μειώσεις τον δικό σου θυμό προς το άλλο πρόσωπο ή κατάσταση και πιθανόν να φέρεις το άλλο άτομο πιο κοντά σου.7. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΕΡΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ
Τα θυμωμένα άτομα έχουν την τάση να συμπεράνουν βιαστικά και κάποτε αυτά τα συμπεράσματα μπορούν να είναι αναληθές. Το πρώτο βήμα που θα ήταν αποτελεσματικό να γίνει θα ήταν να ρίξεις τους ρυθμούς και να σκεφτείς τις αντιδράσεις σου. Μην πεις το πρώτο που σου έρχεται στο μυαλό και σκέψου ακριβώς τι είναι αυτό που θες να πεις. Άκουσε προσεκτικά τι έχει να πει το άλλο άτομο και μην συμπεράνεις βιαστικά το νόημα της συζήτησης. Αν κάποιος που ξέρεις θυμώνει πάρα πολύ, προσπάθησε να κατανοήσεις τι είναι αυτό που βρίσκεται πίσω από το θυμό του ατόμου. Μπορεί για παράδειγμα να σου λέει πως δεν του δίνεις αρκετή σημασία ή να νιώθει ότι δεν το αγαπάς. (Π.χ. ίσως το ότι θυμώνει για διάφορες δραστηριότητες σου να μην σημαίνει ότι ζηλεύει ή ότι σε καταπιέζει αλλά ότι δεν έχεις αρκετή ώρα για να περάσεις μαζί του). Η διατήρηση της ηρεμίας σου ίσως μειώσει την πιθανότητα για ρήξη στη σχέση.
8. ΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΝΑΔΙΑΡΘΡΩΣΗ
Με απλά λόγια σημαίνει την αλλαγή τρόπου σκέψης. Τα θυμώδη άτομα συνηθίζουν να βρίζουν, να φωνάζουν ή να μιλούν με λόγια που εκφράζουν τις εσωτερικές τους σκέψεις. Όταν θυμώνει το άτομο ίσως να υπερβάλλει ή να γίνεται πολύ δραματικό. Αυτές οι σκέψεις μπορούν να αντικατασταθούν με πιο λογικές σκέψεις! Μπορείς, για παράδειγμα, να θυμίσεις τον εαυτό σου ότι ο θυμός δεν θα διορθώσει τίποτα και ότι δεν θα σε κάνει να νιώσεις καλύτερα. Η λογική μπορεί να νικήσει το θυμό αφού ο θυμός, ακόμα και δικαιολογημένος, μπορεί γρήγορα να μετατραπεί αδικαιολόγητος και παράλογος. Τα θυμώδη άτομα έχουν την τάση να απαιτούν ορισμένες καταστάσεις να γίνονται με το δικό τους τρόπο και όταν αυτό δεν επιτευχθεί τότε απογοητεύονται. Ένα παράδειγμα Γνωστικής Αναδιάρθρωσης είναι η κατανόηση της απαιτητικής τους φύσης και η μετάφραση των απαιτήσεων τους σε επιθυμίες. Και όταν μια επιθυμία δεν εκπληρωθεί, τότε ίσως βιώσουν συνηθισμένες αντιδράσεις όπως απογοήτευση, πόνο, αλλά όχι θυμό. Κάποια «θυμώδη» άτομα χρησιμοποιούν αυτό το θυμό σαν ένα τρόπο για να αποφύγουν τον πόνο χωρίς να σημαίνει ότι ο πόνος φεύγει.
9. ΑΛΛΑΓΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ
Σε μερικές περιπτώσεις το άμεσο περιβάλλον είναι αιτία για θυμό και αγανάκτηση. Τα προβλήματα και οι ευθύνες μπορούν να προκαλέσουν πίεση και τότε είναι που το άτομο χρειάζεται να διευθετήσει κάποιες αλλαγές όπως ο προσωπικός χρόνος και χώρος, η αποφυγή καταστάσεων που προκαλούν αναστάτωση και ένταση.
Να θυμάσαι ότι ο θυμός είναι ένα συναίσθημα και έτσι δεν είναι ούτε σωστό ούτε λάθος, ούτε καλό ούτε κακό. Το τι κάνεις με το συναίσθημα του θυμού είναι που έχει σημασία. Και έχεις τον έλεγχο των συμπεριφορών σου.
Μικρές Συμβουλές για Αντιμετώπιση του Θυμού
Να θυμάσαι ότι ο θυμός είναι ένα συναίσθημα και έτσι δεν είναι ούτε σωστό ούτε λάθος, ούτε καλό ούτε κακό. Το τι κάνεις με το συναίσθημα του θυμού είναι που έχει σημασία. Και έχεις τον έλεγχο των συμπεριφορών σου.
- Αναγνώριση δυσκολίας για διαχείριση θυμού.
- Βάλε τον εαυτό σου στη θέση του άλλου ατόμου
- Μάθε πώς να γελάς και να βλέπεις την θετική άποψη κάθε προβλήματοςΜάθε πώς να ηρεμείς
- Μάθε να ακούς πραγματικά
- Συγχώρησε τα άτομα που σε έχουν αναστατώσει
- Σκέψου τη ρήξη που μπορεί να προκαλέσει ο θυμός σε κάποια σχέση
- Έχεις την ευθύνη για το δικό σου θυμό.
- Ίσως σε θυμώσει κάποιο άτομο αλλά εσύ επιλέγεις το θυμό ανάμεσα σε άλλα συναισθήματα
- Έμαθες να θυμώνεις μήπως;Από πού;
- Πρόσεξε τον εαυτό σου και την υγεία σου καθημερινά
- Απόφυγε την κατάχρηση αλκοόλ και άλλων ουσιών για να ηρεμήσεις
- Τι ρόλο είχε ο θυμός στην οικογένεια σου όταν μεγάλωνες;
- Πόσο λογικά είναι αυτά που σε θυμώνουν;
- Πώς θα ήταν η ζωή σου χωρίς θυμό;
- Εξερεύνησε συναισθήματα πόνου και φόβου
- Διατηρείς το θυμό περισσότερο από όσο χρειάζεται;
πηγη :https://www.ucy.ac.cy/fmweb/el/tomeas-foiththkhs-merimnas/counseling-office/9-gr-articles/66-anger
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου